Pomiary i precyzja

autor: jczart, cc: by

autor: jczart, cc: by

O ile najstarsze mapy pochodzące z czasów prehistorycznych są raczej swobodnymi rysunkami, to cywilizacje starożytne posługiwały się już technikami pomiarowymi. Kartografowie starożytnego Egiptu wykonywali mapy na papirusach, materiale łatwo ulegającym zniszczeniu, toteż zachowanych map egipskich jest znikoma ilość. Nawet jednak te pojedyncze, ocalałe dokonania kartograficzne świadczą o tym, że geometria i techniki geodezyjne nie były ich twórcom obce. Tak zwany Papirus Turyński, datowany na około 1300 p.n.e. jest dość precyzyjną mapą dotyczącą terenu, na którym usytuowane były kopalnie złota i srebra. Na mapie umieszczono także siedziby górników, miejsca dostępu do wody oraz drogi dojazdu do kopalń. Za twórców mapy w dzisiejszym rozumieniu przyjęło się jednak uważać Greków, którzy do odwzorowywania terenu wykorzystywali zarówno opisy podróżników, jak i obliczenia matematyczne. Znane są nawet imiona twórców najstarszych greckich map, a byli nimi: Anaksymander, Ptolomeusz, Herodot, Hekataios z Miletu czy Eratostenes. Wraz z rozwojem matematyki, mapy stawały się coraz dokładniejsze, a na odwzorowywanie kształtów lądów i ich linii brzegowych ogromny wpływ miały osiągnięcia w dziedzinie trygonometrii. Nie były to jeszcze atlasy geograficzne obrazujące wszystkie zakątki świata, ale na kolejnych mapach proporcje między poszczególnymi, znanymi wówczas jego częściami coraz bardziej zbliżały się do prawdziwych. Dokonania greckich kartografów prezentowane na sporządzonych mapach stanowiły podsumowanie ówczesnej wiedzy na temat Ziemi i jej lądów i mórz. Herodot, spisujący doświadczenia swoje i innych podróżników, rozszerzył horyzonty ziemi znane przez Hekateusza z Miletu, który na swoich mapach umieścił tylko dwa kontynenty – Europę i Azję. Starożytni badacze posiedli przekonanie o kulistości ziemi i udowadniali je naukowymi metodami. Dla kartografów wynikał z tego dodatkowa trudność – przedstawienia na płaszczyźnie powierzchni zakrzywionej.